مشاغل خانگی و توانمندسازی زنان سرپرست خانوار-مترجم - مترجم

مشاغل خانگی و توانمندسازی زنان سرپرست خانوار-مترجم

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، موضوع زنان سرپرست خانوار یکی از مسائل مهم کشور در حوزه زنان به شمار می رود. این قشر بخش قابل توجهی از جمعیت کشور را تشکیل می دهند. بدون شک تعداد زیادی از آنها افرادی دیگر، و از جمله فرزندان شان را تحت تکفل دارند. بنابر این، با احتساب این افراد جمعیتی که سرنوشت شان به سرنوشت زنان سرپرست خانوار گره خورده است قابل توجه تر می شود.
در هر صورت این بخش از جامعه به عنوان یکی از آسیب پذیر ترین اقشار، نیازمند توجه، علی الخصوص در حوزه نیازهای اقتصادی هستند.
ایجاد اشتغال مهمترین موضوع و مسئله زنان سرپرست خانوار بوده و در همین راستا بر اساس گزارش رسانه ها طرح ملی توسعه مشاغل خانگی با هدف ایجاد اشتغال برای بیش از شش‌هزار نفر از زنان سرپرست خانوار روز گذشته رونمایی شد. در قالب این طرح، اشتغال‌زایی برای زنان سرپرست خانوار کمتر از 55 سال سن، در ٢٣ استان کشور با همکاری بخش‌های خصوصی و دولتی هدف گذاری شده است که در سه مرحله به اجرا در می آید.
همچنین طبق گفته های وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در اجرای این طرح، استان‌های سیل‌زده به‌ویژه شش استانی که شرایط خاص‌تری دارند، در اولویت هستند.

** زنان در آینه آمارهای اقتصادی
زنان نیمی از جمعیت کشور را تشکیل می دهند. به همان نسبت نیمی از جمعیت فعال کشور نیز از زنان تشکیل شده است. اما طبق آخرین آمار مرکز آمار کشور نرخ مشارکت اقتصادی جمعیت 10 ساله و بیشتر در بین زنان 16.1 درصد است. اما این عدد برای مردان 64.8 درصد است. لازم به ذکر است که جمعیت 10 ساله و بیشتر زنان و مردان تقریباً برابر است. همچنین نرخ اشتغال برای مردان 58.1 و برای زنان 13 درصد است. به تناسب آن نرخ بیکاری برای مردان 10.4 و برای زنان 18.9 درصد است.
این آمار و ارقام نشان می دهد که ریشه مشکلات اقتصادی زنان سرپرست خانوار در جای دیگری قرار داشته و مرتبط با مسئله اشتغال زنان به طور کل است. بنابر این، باید ضمن انجام اقداماتی در راستای ایجاد اشتغال برای زنان سرپرست خانوار به حل ریشه ای مسئله اشتغال زنان توجه ویژه شود.
همانطور که گفته شد زنان نیمی از جمعیت فعال اقتصادی کشور هستند. بنابر این، افزایش نرخ اشتغال و به تبع آن کاهش نرخ بیکاری در بین آنها از یک طرف به معنای توانمندسازی زنان و از طرف دیگر به معنای افزایش رشد اقتصادی و توانمند سازی اقتصاد کشور است.
امروزه، زنان به دلایلی همچون عدم ازدواج، فوت همسر و به ویژه طلاق در دایره زنان سرپرست خانوار قرار می گیرند. براساس آمار ارائه‌شده حدود سه‌میلیون و 200هزار زن سرپرست خانوار در کشور وجود دارد که بیش از 50درصد این جمعیت، زیر 40 سال هستند و احتمال افزایش مداوم تعداد آنها همواره وجود دارد. برای مثال بالا بودن نرخ طلاق در کشور، که بنابر بر آمار حدود 25 درصد است می تواند به طرز قابل توجهی آمار زنان سرپرست خانوار را افزایش دهد. از این رو رسیدگی به موضوع اشتغال زنان به خودی خود به معنای رسیدگی به اشتغال زنان سرپرست خانوار نیز خواهد بود.
** جایگاه زنان در برنامه اشتغال فراگیر
طبق گفته های کارشناسان و مسئولین کشور، طرح ملی توسعه مشاغل خانگی از جمله طرح‌های حمایتی حوزه اشتغال، ذیل برنامه اشتغال فراگیر به شمار می رود. این طرح ابتدا در هشت استان کشور (آذربایجان‌غربی، چهارمحال‌وبختیاری، خراسان جنوبی، خراسان رضوی، خراسان شمالی، کردستان، کرمانشاه، لرستان) به‌صورت آزمایشی در حال اجرا بوده و اکنون به‌صورت فراگیر اجرایی خواهد شد.
برنامه اشتغال فراگیر برنامه ای بود که با هدف ایجاد 971 هزار شغل در سال 96 ابلاغ شد. این برنامه سه قالب اصلی را شامل می شد.
به این ترتیب در قالب اول، مسوولیت مستقیم هر قسمت بر عهده یک وزارتخانه نهاده شد. طبق این برنامه، در پایان سال 96 به تعداد 651 هزار شغل در بخش‌های مختلف اقتصادی هدفگذاری شده بود. وزارتخانه مستقیم مسوول نیز وزارت صنعت، معدن و تجارت است. بخش «ارتباطات و فناوری» در جایگاه دوم قرار داشت.
قالب دوم این برنامه، مربوط به طرح‌های اشتغال‌زایی است. کل این قالب موظف به ایجاد 228 هزار شغل در سال 96 است. طرح کارورزی دانش‌آموختگان دانشگاهی جایگاه نخست را در این قالب دارد و . وزارت کار در جایگاه هماهنگ کننده مسئول ایجاد اشتغال در این بخش تعیین شد.
اما آنچه که به اشتغال زنان سرپرست خانوار مربوط می شود در قالب سوم برنامه اشتغال فراگیر جای می گیرد. در این قالب برنامه یاد شده در سال 1396، اهداف کمی مربوط به طرح‌های اشتغال حمایتی را در خود جا داده است. قرار بر این بود که در سال 96 تعداد 91 هزار و 800 شغل جدید به اقتصاد تزریق شود. در این قالب، نهادهای عمومی نیز به‌عنوان مسوول اجرای طرح حضور دارند. بر این اساس دستگاه‌های مسوول این طرح، کمیته امداد امام خمینی(ره)، بسیج، بنیاد برکت، بنیاد مستضعفان، بنیاد شهید و ایثارگران است. وزارت کار نیز به‌عنوان دستگاه همکار باید انجام وظیفه کند.
** چالش های مشاغل خانگی
زمانی خانه و خانواده بار اصلی تولید مازاد اقتصادی جوامع را به دوش می کشیدند. اساساً کار و خانه از یکدیگر جدا نبود. جدایی این دو با آغاز دوران مدرن و تفکیک و تقسیم کار شروع و بخشی از مهم ترین وظایف نهاد خانواده به سایر نهادها مانند اقتصاد و آموزش و پرورش و غیره واگذار شد. اما خانواده همچنان در اقتصاد و آموزش و سایر حوزه ها نقش قابل توجهی دارد.
امروزه مسئولین با توجه به تجارب سایر کشورها توسعه مشاغل خانگی را در دستور کار قرار داده اند. با این حال در کنار مزایا و سودمندی های این امر چالش و معایبی نیز وجود دارد.
طبق نظر کارشناسان اقتصادی، مشاغل خانگی کاری است که به وسیله اعضای خانواده در محیط خانه صورت گیرد و مزاحمتی برای همسایگان ایجاد نکند. محیط خانه صرفاً برای تولید کالا بوده و عرضه، فروش و بازاریابی آن به محیط بیرونی انتقال می یابد.
همین امر بسیاری از هزینه های تولید را پایین می آورد و قدرت رقابت را افزایش می دهد. از نظر اقتصاددانان برخی از مزایای مشاغل خانگی عبارتند از: پایین بودن هزینه راه اندازی،پایین بودن میزان ریسک سرمایه گذاری، حذف هزینه ایاب و ذهاب، استفاده از نیروی کار سایر اعضای خانواده، امکان کارکردن به صورت پاره وقت، آزادی و استقلال عمل ، ایجاد توازن بین مسوولیت خانوادگی زنان و اشتغال آنان، انعطاف پذیری کار، توسعه فرهنگ کار در خانواده.
با این وجود صاحبان مشاغل خانگی در رسیدن به موفقیت با چالش هایی روبه رو هستند. آنها برای راه اندازی کسب و کار خود نیاز به سرمایه اولیه دارند. ممکن است تأمین این سرمایه برای همگان به ویژه زنان سرپرست خانوار آسان نباشد. از این رو تأمین منابع مالی آنها و رفع موانع دست و پاگیر اداری و بانکی در این مورد می تواند کمک شایانی به علاقمندان به مشاغل خانگی بکند.
مهمتر از تأمین سرمایه، آموزش و ارائه اطلاعات لازم در زمینه هایی مانند کسب مهارت و یادگیری کار، آشنایی با بازار، شبکه های توزیع و غیره است. همچنین کسب اطلاعات لازم در باره جایگاه حقوقی مشاغل خانگی و باید و نبایدهای قانونی آن از اهمیت برخوردار است.
امروزه خانه کارکرد کاملاً متفاوتی یافته است. نباید مشاغل خانگی موجب بی نظمی اجتماعی و مزاحمت به ویژه در محیط های شهری و آپارتمانی شود. کاربری خانه ها مسکونی است و اگر شغل خانگی برای همسایگان ایجاد مزاحت کند، تبعات اجتماعی مثبتی در بر نخواهد داشت. از این رو ابعاد اجتماعی و فرهنگی طرح مشاغل خانگی باید در نظر گرفته شود.
پژوهشم** س.م.1415

انتهای پیام /*

مطالب مشابه با این مطلب



کد آمار