امنیت بازار ارز در پرتو سیاست ها و تدابیر بانک مرکزی-مترجم - مترجم

امنیت بازار ارز در پرتو سیاست ها و تدابیر بانک مرکزی-مترجم

دلار بعد از مدت‌ها بالای مرز 14 هزار تومان قرار گرفت و بار دیگر بازیگران ارزی را با شوک روبه‌رو کرد. این مهم و سخنان رییس جمهور در مراسم گرامیداشت مقام معلم درباره ضرورت کاهش وابستگی کشور به ارز، توجه رسانه های داخلی را بار دیگر به موضوع سیاست های ارزی معطوف کرد.
رییس جمهور در بخشی از سخنان خود در این ارتباط اظهار کرد: آمریکا برای رسیدن به اهداف نامشروع خود می خواهد از میزان ارز ما بکاهد و برای رسیدن به این مهم باید نیاز به ارز کاهش یابد و در غیراین صورت بر نرخ آن افزوده خواهد شد. همچنین آمریکایی ها به دنبال این هستند که تعاملات ارزی ما را دچار مشکل کنند که این نرخ ارز در سایر اقلام نیز تأثیرگذار است و ما باید درآمد ارزی خود را اضافه کنیم و در عین حال مخارج ارزی را کاهش دهیم.
به گزارش گروه نشریات خبری؛ بررسی امروز رسانه های اصلاح طلب و اصولگرا نشان می دهد که این رسانه ها ضمن استقبال از راه‌اندازی بازار متشکل ارزی، بر لزوم بازنگری در سیاست های ارزی اعم از واردات و صادرات در سال 98 تاکید کرده اند.
افزون بر موضوع های فوق رسانه های اصلاح طلب به موارد دیگری چون دلایل رشد ارز، سهم دلالان، عدم بازگشت درآمدهای ارزی حاصل از صادرات و سامانه نیما پرداخته اند.
در ادامه برخی محورهای مورد توجه در رسانه های نزدیک به اصلاح طلب را مرور می کنیم: در روزهای اخیر با وجود صحبت‌های ضد‌ایرانی برخی از سیاستمداران امریکایی و هم‌پیمانانش، بازار ارز از ثبات نسبی برخوردار بود؛ دلالان فرصت را غنیمت شمرده و برای کسب سود از یک آشفته‌بازار دست‌به‌کار شدند؛ افزایش تقاضای افراد عادی در بازار موثر بود و زمینه‌ساز رشد قیمت دلار شد؛ تأمین ارز مورد نیاز کالاهای اساسی و ضروری در اجرای سیاست دولت برای حمایت از اقشار آسیب‌پذیر؛ با راه‌اندازی بازار متشکل ارزی تعداد تقاضاها برای اخذ مجوز فعالیت صرافی افزایش می یابد؛ عدم بازگشت 75 درصد از ارزهای صادراتی به کشور؛ حالی که یکسال از راه‌اندازی سامانه نیما می‌گذرد، این سامانه عملکرد قابل قبولی در جذب ارز حاصل از صادرات نداشته؛ تبدیل نرخ 4200 تومانی به نرخ نیمایی موجب بی‌ثباتی و تزلزل خواهد بود.
رسانه های اصولگرا نیز مدعی به یغما بردن ذخایر ارزی کشور توسط بانک مرکزی شده و از واکنش منفی بازار ارز به وعده‌های رئیس‌کل بانک مرکزی خبر داده اند.
برخی محورهای به کار برده شده از سوی رسانه ها و فعالان جریان اصولگرا نیز از این قرار است: بانک مرکزی در بازار متشکل ارزی، متولی حساب خریدار و فروشنده می‌شود و با این کار راه دَبه کردن صراف‌ها بسته می‌شود؛ ثبات بازار ارز و ممانعت از فعالیت سوداگران ارزی از مزیت‌های راه‌اندازی بازار متشکل ارزی است؛ متاسفانه با سیاست‌های ارزی اتخاذ شده دست و پای صادرکنندگان را بسته‌ایم؛ به یغما بردن ذخایر ارزی کشور توسط بانک مرکزی و دولت؛ بهتر است همتی به جای وعده‌های مکرری که عملی نمی‌شود، کمتر موضع بگیرد به نفع بازار و مردم باشد.

رسانه های اصلاح طلب
………………………….
**گام‌های جدید برای راه‌اندازی بازار متشکل ارزی
روزنامه شرق نوشت: بازار متشکل ارزی ازجمله زیرساخت‌هایی است که بانک مرکزی برای ساماندهی خرید‌و‌فروش اسکناس در بازار ارز راه‌اندازی کرده و قرار است به‌نوعی لیدر قیمت در بازار باشد. آن‌گونه که اخبار منتشرشده از بانک مرکزی برای راه‌اندازی این بازار نشان می‌دهد، این بازار با مشارکت صرافی‌ها، سیاست‌گذاری بانک مرکزی و مشارکت دارندگان و خریداران عمده اسکناس ارز جان می‌گیرد و تمام تلاش آن بر این محور متمرکز خواهد بود که بتواند نرخ اسکناس ارز را بر مبنای معاملات واقعی کشف کند؛ کشف نرخی که در‌حال‌حاضر هر روز در بازار آزاد و به استناد معاملاتی که معمولا واقعی نیستند، صورت می‌گیرد و در صرافی‌های غیربانکی و از سوی دلالان ملاک قرار می‌گیرد.

روزنامه اعتماد در یادداشتی در صفحه نخست خود می نویسد: در روزهای اخیر با وجود صحبت‌های ضد‌ایرانی برخی از سیاستمداران امریکایی و هم‌پیمانانش، بازار ارز از ثبات نسبی برخوردار بوده و دلیل آن هم اول نزدیک به واقعی بودن قیمت‌ها در بازار ارز از یک سو و هوشیاری بازارساز عمده یعنی بانک محترم مرکزی از سوی دیگر است که اگر هر یک از این دو عامل نبود، احتمال نوسانات و تلاطمات بسیار شدید بود. مانند آنچه در شهریور سال 89 یا فروردین سال 97 رخ داد. لازم به توضیح است که ثبات در بازار در مقابل تلاطمات و افزایش قیمت‌های افسارگسیخته معنی می‌یابد وگرنه نوسان یک تا دو درصدی روزانه در نرخ ارز غیرطبیعی برآورد نمی‌شود به ویژه اینکه تفاوتی که بین نرخ بهره و تورم در کشور ما و کشورهای حوزه دلار وجود دارد همچنان بسیار جدی است. یکی دیگر از فعالیت‌های بانک مرکزی تشکیل بازار متشکل ارزی است. پیش از این نیز اشاره کرده‌ام هر اسمی را می‌توان بر بازار گذاشت اما تنها در یک صورت این بازار، بازار واقعی است و آن اینکه خرید و فروش در آن آزاد باشد و نرخ هم تابع عرضه و تقاضا شکل بگیرد.

**سهم دلالان
روزنامه ابتکار در گزارشی نوشت: از گذشته تا کنون هنگامی که نوسان مهمان بازاری می‌شد، زمینه برای نظرات مختلف به وجود می‌آمد. در این میان بازار ارز این‌ روزها محلی برای مطرح شدن نظرات‌، دلایل و واکنش‌های متفاوت شده است. برخی از فعالان بازار از ادامه روند افزایش قیمت در روزهای آتی می‌گویند، این در حالی است که برخی از کارشناسان در این زمینه معتقدند که هرگونه تحلیل می‌تواند بیش از این بازار را آشفته کند و باید صاحب‌نظران مراقب گفته‌های خود باشند. اما نکته‌ای که وجود دارد این است که تنها نظر کارشناسان و یا مسئولان در این بخش بازار را متشنج نمی‌کند و نوع رفتار دارندگان ارز و نظراتی که روانه بازار می‌کنند هم دلیلی برای ایجاد تنش در بازار ارز به حساب می‌آید. در چنین شرایطی دلالان فرصت را غنیمت شمرده و برای کسب سود از یک آشفته‌بازار دست‌به‌کار می‌شوند. به عنوان نمونه برخی از دلالان روز گذشته قیمت 14 هزار و 500 تا 14 هزار و 550 تومان را برای فروش هر دلار پیشنهاد می‌کردند.

**دلایل رشد ارز
روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: به گفته فعالان، دیروز مهم‌ترین عاملی که در بازار ارز داخلی زمینه‌ساز رشد قیمت‌ها شد، افزایش نرخ حواله درهم به بالای مرز 4 هزار تومان بود. دیروز حدود ساعت 4 بعدازظهر حواله درهم 4 هزار و 55 تومان بود که 60 تومان بیشتر از روز پنج‌شنبه بود. همان‌طور که بارها اشاره شده است، نرخ حواله درهم و دلار با یکدیگر رابطه مستقیم دارند و به‌طور سنتی انتظار می‌رود رشد یکی زمینه‌ساز افزایش دیگری شود. در این میان، برخی از فعالان نیز افزایش ارزش دلار در مناطق هرات افغانستان و سلیمانیه عراق را در افزایشی شدن قیمت‌ها دخیل می‌دانستند.این در حالی است که برخی از بازیگران ارزی داخلی باور داشتند، افزایش تقاضای افراد عادی در بازار موثر بود و زمینه‌ساز رشد قیمت دلار شد.

**تدابیر ارزی بانک مرکزی
به گزارش مردم سالاری، رئیس کل بانک مرکزی تدابیر شش‌گانه ارز، تولیدی و تجاری این بانک را برای مقابله و خنثی کردن فشارهای اقتصادی آمریکا اعلام کرد.عبدالناصر همتی در یادداشت اینستاگرامی خود اعلام کرده که بانک مرکزی قبلاً تدابیر لازم برای مقابله و خنثی کردن فشارهای اقتصادی آمریکا، اتخاذ و آرایش متناسب با هدف کنترل بازار ارز و مهار تورم را در نظر گرفته است.به گفته وی، برنامه‌های بانک مرکزی برای این هدف شش مورد است که اولین اقدام تلاش برای حفظ و تقویت ثبات نسبی بازار ارز از طریق عملیاتی کردن بازار متشکل ارزی و تقویت و ارتقای عملکرد سامانه نیما و تأمین ارزی کشور می‌شود.دومین برنامه بانک مرکزی به گفته همتی، تنظیم سیاست‌های ارزی برای رشد صادرات غیر نفتی و برگشت ارز به چرخه اقتصاد کشور است.طبق اعلام رئیس کل بانک مرکزی، تأمین ارز مورد نیاز کالاهای اساسی و ضروری در اجرای سیاست دولت برای حمایت از اقشار آسیب‌پذیر از دیگر تدابیر بانک مرکزی برای مقابله با فشارهای اقتصادی آمریکاست.وی چهارمین برنامه بانک مرکزی را فعال‌سازی عملیات بازار باز با هدف کنترل نرخ اوراق و کمک به دولت در انتشار اوراق خزانه برشمرد و گفت: تأمین نقدینگی و سرمایه در گردش برای حفظ و رونق تولید از طریق نظام بانکی در چارچوب برنامه‌های طراحی شده برای کنترل رشد نقدینگی از دیگر تدابیر بانک مرکزی خواهد بود.

** روند رو به‌ رشد تاسیس صرافی‌ها
به گزارش روزنامه آرمان، تازه‌ترین به‌روزرسانی فهرست صرافی‌های دارای مجوز از بانک مرکزی نشان می‌دهد که 52 صرافی جدید به جمع صرافی‌های دارای مجوز ملحق شده‌اند. در حال حاضر، 692 صرافی مجاز به فعالیت در بازار هستند و این درحالی است که در سال گذشته تعداد آنها 419 مورد بوده است. این فهرست همچنین گویای این است که از 692 صرافی، 346 مورد در پایتخت مشغول به‌کار هستند که محدوده فعالیت آنها نیز خیابان فردوسی است. علاوه بر این، 24 صرافی که تمامی آنها در تهران فعالیت می‌کنند صرافی بانکی هستند و بقیه یعنی 668 صرافی دیگر به شکل تضامنی تاسیس شده‌اند. مقایسه آمار نشان می‌دهد که تاسیس صرافی‌ها روند رو به رشدی را طی می‌کند و حال ایبنا از قول دست‌اندرکاران بازار متشکل ارزی پیش‌بینی کرده است که با راه‌اندازی این بازار تعداد تقاضاها برای اخذ مجوز فعالیت صرافی افزایش یابد چراکه فعالیت در این بازار تنها برای صرافی‌های دارای مجوز امکان پذیر است، همچنین جذابیت این بازار به قدری خواهد بود که دلالان ارزی را نیز به سمت تجمیع و تاسیس صرافی برای فعالیت در آن ترغیب کند.

**عدم بازگشت درآمدهای ارزی حاصل از صادرات
به گزارش ایسنا،عدم بازگشت 75 درصد از ارزهای صادراتی به کشور اتفاقی است که نخستین بار وزیر اقتصاد از آن خبر داد که به اعتقاد یک اقتصاددان، حدود 70 درصد از این صادرکنندگان که ارزهای خود را برنمی‌گردانند وابسته به شرکت‌های خصولتی هستند که به نحوی مدیریت‌شان به دولت می‌رسد. این قضیه به دلیل شرایط خاص اقتصادی کشور از یک سو و استفاده عظیم صادرکنندگان از منابع یارانه‌ای کشور از سوی دیگر مساله‌ای است که به منافع ملی مربوط می‌شود و مسئولان اقتصادی کشور از جمله وزارت اقتصاد و بانک مرکزی از طریق ابزارهایی که در اختیار دارند باید تدبیری برای آن بیندیشند.
در این رابطه وحید شقاقی شهری – عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی تهران – در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان اینکه عدم بازگشت ارزهای حاصل از صادرات بزرگترین چالش اقتصادی سال 97 بود، اظهار کرد: از حدود 44 میلیارد دلار صادرات غیر نفتی در سال گذشته فقط 10 میلیارد دلار از آن به سامانه نیما برگشته است که عمده آن هم مربوط به صادرات محصولات پتروشیمی است. اگر ارزهای صادراتی به کشور برنگردد بانک مرکزی مجبور است از ذخایر ارزی خود استفاده کند. در این شرایط وزارت اقتصاد، صنعت، معدن و تجارت و بانک مرکزی باید روی صادرات غیرنفتی متمرکز شده و تدابیری درباره آن بیاندیشند.

**شکست سامانه نیما
ایسنا در گزارشی نوشت: در حالی که یکسال از راه‌اندازی سامانه نیما می‌گذرد، این سامانه عملکرد قابل قبولی در جذب ارز حاصل از صادرات نداشته و باید دید که بانک مرکزی برای این سامانه و جذب ارز حاصل از صادرات از طریق آن برنامه جدیدی دارد یا اینکه باید این سامانه را شکست خورده دانست؟ در واقع سامانه نیما قرار بود رابطی بین صادرکننده و واردکننده باشد، تا هر دو بتوانند بدون واسطه ارز خود را خرید و فروش کرده و تجارت کشور را نیز تضمین کنند. این در حالی است که با گذشت یک سال، هنوز این سامانه فاصله بسیار زیادی تا آن‌چه که مورد پیش‌بینی بود، دارد. به طوریکه بخش مهمی از ارز صادراتی کشور، به این سامانه وارد نشده است.

**حذف نرخ 4200 تومانی
غلامرضا کیامهر اقتصاددان در گفت‌وگو با ایلنا، با انتقاد از حذف ارز ترجیحی 4200 تومانی کالاهای اساسی گفت: اگر این موضوع واقعیت یابد یکی از تصمیمات اشتباه دولت خواهد بود و مغایر با چشم‌اندازی است که آقای همتی در بدو تصدی‌ بر بانک مرکزی مبنی بر ثبات بخشیدن به بازار اعلام کرد. تبدیل نرخ 4200 تومانی به نرخ نیمایی موجب بی‌ثباتی و تزلزل خواهد بود. با این تصمیم دیگر هیچ تولیدکننده، صنعتگر یا کارآفرینی قادر نخواهد بود نسبت به آینده تصمیم بگیرد، البته الان هم بسیاری از فروشگاه‌ها تحت شعاع این صحبت‌ها است. چون این تزلزل در مقررات باعث شده تا بسیاری از عرضه‌کنندگان از ترس آینده رو به پنهان کردن اقلام بیاورند که با هیچ نیروی قهریه‌ای نمی‌توان با آن مبارزه کرد.

رسانه های اصولگرا
………………………
**تاثیر ارز بر قیمت طلا و سکه
محمد کشتی آرای، رئیس کمیسیون تخصصی طلا و جواهر در خصوص افزایش قیمت طلا و سکه در بازار به «جوان» می‌گوید: «در حالی که قیمت طلا کاهش داشته و قیمت انس جهانی طلا به هزار و 279 دلار رسیده است، اما در داخل کشور شاهد افزایش قیمت طلا هستیم که ناشی از افزایش قیمت ارز می‌باشد.»کشتی آرای با اشاره به اینکه طلا و سکه با توجه به قیمت جهانی آن و همچنین قیمت ارز مشخص می‌شود ادامه می‌دهد: «تاثیر قیمت ارز روی طلا و سکه باعث شده که قیمت سکه به 5 میلیون و 60 هزار تومان برسد.»

**مزایای بازار متشکل ارزی
وطن امروز در مطلبی با تیتر «راه دَبه کردن صراف‌ها بسته ‌شد» می نویسد: بانک مرکزی برای امنیت معاملات در بازار متشکل ارزی، متولی حساب خریدار و فروشنده می‌شود و با این کار راه دَبه کردن صراف‌ها بسته می‌شود. فرآیند ثبت شرکت بازار متشکل ارزی و تأمین سرمایه از سوی سهامداران انجام شد. طبق اعلام مدیریت این بازار، حساب شرکت افتتاح شد و سرمایه 200 میلیارد تومانی بازار متشکل ارزی در حساب قرار گرفت. بر این اساس همه مجوزهای راه‌اندازی بازار متشکل ارزی گرفته شده و از مهم‌ترین دلایل تأخیر در آغاز به کار این بازار، پروسه تأمین سرمایه و اعضای هیأت‌مدیره و ثبت شرکت بود. در توضیح دریافت وکالتنامه از صراف‌ها، بانک مرکزی اعلام کرده اگر متولی حساب‌ها نباشیم نمی‌توانیم امنیت معاملات را ضمانت کنیم. اگر امنیت نباشد فروشنده‌ای که اول معاملات ارز خود را فروخته در صورت افزایش قیمت ارز در ساعات‌ بعدی روز، دَبه می‌کند اما با تکمیل ضوابط عضویت در بازار متشکل ارزی، تمام اعضا متعهد می‌شوند در زمان معاملات دیگر دَبه نکنند. صرافی‌های عمده‌فروش در بازار متشکل ارزی می‌توانند ارز خود را عرضه کنند؛ در سایت این بازار فقط مبلغ و قیمت نمایش داده خواهد شد.

آلبرت بغزیان، استاد اقتصاد دانشگاه تهران ثبات بازار ارز و ممانعت از فعالیت سوداگران ارزی را از مزیت‌های راه‌اندازی بازار متشکل ارزی دانسته و به مهر گفته است: بانک مرکزی نقش مهمی در موفقیت این بازار دارد. یکی از دلایل اصلی تشکیل این بازار به‌نظر می‌رسد کاهش نقش دلالان و نوسانات ارزی است و با توجه به اینکه بانک مرکزی خود بازیگر اصلی بازار ارز است قطعا این نهاد سیاستگذار با اتخاذ سیاست‌ها و تصمیمات درست و به‌جا می‌تواند بر بازار، مسلط شود. بغزیان با بیان اینکه در بازار متشکل ارزی کشف قیمت انجام می‌شود، گفت: این مساله می‌تواند به واقعی‌شدن و شفاف‌شدن نرخ ارز کمک کند، چراکه کل عرضه و تقاضای بازار ارز در یک پلتفرم جمع می‌شود و نرخ کشف‌شده از طریق معاملات این بازار، بیش از نرخ کشف‌شده در سایر مکانیزم‌ها واقعیت دارد. این استاد دانشگاه تهران کنترل بازار ارز را به واسطه بازار متشکل ارزی سهل تر خواند و افزود: با توجه به اینکه قیمت مبنای ارز در این بازار کشف می‌شود و بانک مرکزی بر آن نظارت دارد، قطعا از فعالیت سوداگران ارزی برای تعیین قیمت ممانعت می‌شود.

**سامانه نیما و ارز چند نرخی
مسئول کمیته ارزی اتاق بازرگانی ایران محمدرضا انصاری در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، گفت: ما معتقدیم با سامانه نیما و اصرار بر چند نرخی بودن قیمت ارز، حجم ارزی که وارد چرخه اقتصادی می‌شود کاهش می‌یابد و تجربه نیز این موضوع را تایید کرده و این نتیجه، یک امر واضح است. متاسفانه با سیاست‌های ارزی اتخاذ شده، دست و پای صادرکنندگان را بسته‌ایم و در مقابل انتظار داریم این صادرکنندگان ارز بیشتری را وارد کشور کنند و این یعنی نادیده گرفتن سرمایه انسانی که اصلی‌ترین سرمایه کشور است.

** به یغما بردن ذخایر ارزی کشور توسط بانک مرکزی
تارنمای مشرق نیوز در مطلبی با تیتر « دلالان از ارز جهانگیری چقدر سود کرده‌اند؟ » به نقل از محمد دهقان نایب رئیس فراکسیون ولایی با بیان اینکه قوه قضائیه باید به پرونده به یغما بردن ذخایر ارزی کشور توسط بانک مرکزی و دولت ورود کند، نوشت: در سال 97 حدود 20 میلیارد دلار ارز کشور با نرخ 4 هزار و 200 تومان به مجموعه‌های مختلف واگذار شد. ما به التفاوت ارز آزاد و دولتی که به برخی شرکت‌ها و افراد واگذار شده، حدود 200 هزار میلیارد تومان است. این در حالی است که خسارت سیل عظیم در فروردین ماه حدود 35 هزار میلیارد تومان برآورد شده است. دولت در سال 97 بیش از 20 میلیارد دلار ارز به نرخ دولتی به وارد کنندگان اختصاص داد. مابه‌التفاوت نرخ ارز آزاد و دولتی به جیب دلالان رفت. تعدادی از این افراد دلارهایی را که با نرخ ارز دولتی گرفته بودند در بازار با نرخ ارز آزاد به فروش رساندند و اموال ملت را به غارت بردند.

**واکنش منفی بازار ارز به وعده‌های اینستاگرامی رئیس‌کل بانک مرکزی
مشرق در گزارشی نوشت: همتی از ابتدای سال جدید تاکنون چندین یادداشت درباره برنامه‌ها و سیاست‌های بانک مرکزی در صفحه اینستاگرامش منتشر کرده که اکثر آنها درباره بازار ارز و پول بوده است.با این حال، نگاهی به واکنش بازار ارز به مواضع اینستاگرامی همتی نشان می‌دهد تقریباً اکثر دفعاتی که وی در اینستاگرام به ارائه برنامه‌ها و سیاست‌های بانک مرکزی برای کنترل بازار ارز و پول و بانک پرداخته، قیمت دلار بالاتر رفته است. شاید بازار نسبت به مواضع همتی درباره تسلط بانک مرکزی بر بازار ارز (همچون وضعیت سال گذشته ولی‌الله سیف)، بی‌اعتماد شده باشد. به نظر می‌رسد در این شرایط، بهتر است همتی به جای وعده‌های مکرری که عملی نمی‌شود، کمتر موضع بگیرد به نفع بازار و مردم باشد.
پژوهشم**9344**1732

انتهای پیام /*

مطالب مشابه با این مطلب



کد آمار